Een groen waas of dikke plukken mos op je dakpannen zie je bij veel huizen, vooral aan de schaduwkant. Het ziet er verwaarloosd uit, maar betekent niet automatisch dat je dak schade oploopt. In dit artikel lees je wanneer je mos laat zitten, wanneer je het weghaalt en hoe dat kan zonder de pannen of jezelf in gevaar te brengen.

Is mos schadelijk voor je dak?

Meestal valt het mee: de schade door mos, algen en korstmos blijft vaak oppervlakkig. Het wordt wel een probleem als het mos vocht vasthoudt, dakpannen optilt of in de dakgoot terechtkomt.

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed schrijft dat de schade door algen, mossen en korstmossen vaak beperkt is en afhangt van de hardheid van het materiaal. Tegelijk geldt: steen die lang nat blijft en weinig zon krijgt, raakt het snelst begroeid. Blijft materiaal door begroeiing langdurig nat, dan kunnen andere vormen van schade, zoals vorstschade, sneller optreden.

Op een plat dak speelt nog iets anders. Daar hoopt zich op den duur dakaarde op: een mengsel van stof, vuil en sporen. Daarop groeien algen, mos en soms zelfs gras of struikjes, waarvan de wortels de dakbedekking kunnen beschadigen.

Wanneer moet je mos van het dak verwijderen?

Haal mos weg als het de afwatering hindert, pannen verschuift of als er dikke kussens liggen die nat blijven. Een dun groen laagje is vooral een kwestie van uiterlijk.

Let vooral op de dakgoot. Losgeraakt mos spoelt bij regen naar beneden en kan de goot en de afvoer verstoppen. Volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wordt de schade door een slecht werkende regenwaterafvoer vaak onderschat: een lekkende of verstopte goot kan leiden tot schade aan voegwerk, pleisterwerk en het houtwerk bij de dakvoet. Goten schoonmaken is daarom vaak belangrijker dan elk plukje mos van de pannen halen.

Twijfel je of het mos al schade heeft veroorzaakt, bijvoorbeeld omdat je vochtplekken op zolder ziet? Laat dan een vakman naar het dak kijken. Meer over de staat van je dak lees je in hoe lang een dak meegaat.

Kun je zelf mos van het dak halen?

Liever niet. Milieu Centraal wijst erop dat werken op een dak gevaarlijk kan zijn en raadt aan bij voorkeur een professional in te schakelen.

Mos en algen maken pannen bovendien glad, zeker als ze nat zijn. Een schuur of een lage aanbouw lukt soms nog vanaf een stevige ladder, maar voor een schuin dak op een woning heb je valbeveiliging en ervaring nodig. Een dakdekker kan tijdens het werk ook meteen gebroken of verschoven pannen opmerken.

Hoe verwijder je mos van dakpannen?

Het voorzichtigste is mos met de hand verwijderen: borstelen of voorzichtig afschrapen. Stoomreiniging kan ook, maar die laat je volgens Milieu Centraal bij voorkeur door een professional uitvoeren.

Maak na afloop de goot leeg, zodat losgeraakt mos de afvoer niet verstopt. Gebruik geen zepen of zogeheten dakshampoos. Volgens Milieu Centraal is het gebruik daarvan vaak wettelijk niet toegestaan en kunnen ze schadelijk zijn voor het milieu.

Mag je een hogedrukreiniger op het dak gebruiken?

Beter niet. Milieu Centraal raadt de hogedrukreiniger op het dak af, omdat die dakpannen poreus kan maken, waardoor nieuwe aanslag sneller terugkomt. Dunne dakleien kunnen er zelfs door breken.

Ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed waarschuwt dat te intensieve reiniging het oppervlak van steen kan aantasten, waardoor het poreus wordt en meer water opneemt. Dat werkt het probleem dus juist in de hand. Krijg je een aanbieding om je dak "even schoon te spuiten", vraag dan hoe de vakman dat doet en met welke druk.

Welke middelen tegen dakmos mag je gebruiken?

Gebruik alleen een middel met een toelatingsnummer van het Ctgb, en alleen als de gebruiksaanwijzing toepassing op daken noemt. Een toegelaten middel herken je volgens Milieu Centraal aan een nummer op de verpakking dat begint met "NL".

In de toelatingendatabank van het Ctgb (opent in nieuw tabblad) zoek je op welke middelen zijn toegelaten en waarvoor. Het Ctgb benadrukt dat toegelaten middelen alleen veilig zijn als je ze precies volgens de gebruiksaanwijzing gebruikt. Na meldingen over risico's voor katten en honden staat er op groene-aanslagreinigers inmiddels een waarschuwing op het etiket.

Wat niet in de gebruiksaanwijzing staat, doe je niet. Dat geldt ook voor middelen met chloor: Milieu Centraal noemt die alleen voor gerichte inzet op gevels, beelden, balkons en plantenbakken. Bedenk ook dat wat je op het dak spuit, met de regen via de goot verder stroomt.

Wat als er asbest in je dak kan zitten?

Laat het mos dan zitten. Milieu Centraal adviseert mos op een asbestdak of -gevel niet te verwijderen, omdat je het oppervlak daarmee beschadigt en er asbestvezels kunnen vrijkomen.

Is je huis, schuur of garage gebouwd vóór 1994, dan kan er asbest in het dak zitten, bijvoorbeeld in cementgebonden golfplaten. Maak de dakgoot van zo'n dak niet schoon met een hogedrukreiniger maar met een tuinslang, en ga aangekoekt vuil niet schrapen of schrobben. De beste oplossing is volgens Milieu Centraal om het asbesthoudende materiaal te laten verwijderen.

Hoe voorkom je dat mos terugkomt?

Helemaal voorkomen lukt niet, maar je kunt het afremmen door het dak zo droog mogelijk te houden. Mos groeit het snelst op plekken die lang nat blijven en weinig zon krijgen.

  • Snoei takken die over het dak hangen, zodat er meer zon en wind bij kan.
  • Maak de dakgoten minstens één keer per jaar schoon, zodat water goed weg kan.
  • Kijk na een storm of er pannen verschoven of gebroken zijn.
  • Haal mos weg zodra het dikke kussens begint te vormen, in plaats van te wachten tot het hele dak groen is.

Neem het dak mee in je vaste onderhoudsronde, bijvoorbeeld met de onderhoudschecklist per seizoen. Zie je ook groen op je terras of gevel, lees dan verder over groene aanslag verwijderen.