Beslagen ramen, een muffe lucht of juist droge ogen in de winter: de luchtvochtigheid in huis merk je vaak eerder dan je hem meet. In dit artikel lees je welke waarde goed is, hoe je meet met een vochtmeter en wat je doet als de lucht te vochtig of te droog is.

Wat is een goede luchtvochtigheid in huis?

Volgens Milieu Centraal is een relatieve luchtvochtigheid van 40 tot 60 procent goed. Het RIVM hanteert een ruimere marge en noemt 30 tot 70 procent een goede luchtvochtigheid.

Zit je daar met je metingen tussen, dan hoef je niets te doen. Kom je in het stookseizoen langdurig boven de 70 procent uit, of zie je de signalen van te veel vocht, dan is het tijd om beter te ventileren. Een enkele hoge meting direct na het douchen of koken is normaal.

Hoe meet je de luchtvochtigheid?

Met een vochtmeter, ook wel hygrometer genoemd. Volgens Milieu Centraal heb je een simpele vochtmeter al voor een tientje.

Een paar tips om goed te meten:

  • hang of zet de meter niet vlak naast de douche, het fornuis of een raam, want dan meet je vooral een piek;
  • meet in meerdere kamers, zeker in de slaapkamer en de badkamer;
  • kijk naar de waarde over een paar dagen, niet naar één moment.

Hoe herken je te veel vocht in huis?

Je merkt het vaak zonder meter. Het RIVM noemt als signalen een muffe of bedompte lucht, vochtplekken, loslatend behang, schimmelplekken, rottend hout en condens op ramen. Zie je in de badkamer of keuken veel zilvervisjes, dan is dat ook een teken dat het er te vochtig is.

Een vochtige woning voelt volgens het RIVM bovendien koud en kil aan, ook als je flink stookt. Zie je schimmel, lees dan ook hoe je schimmel op de muur of in de badkamer aanpakt.

Waar komt vocht in huis vandaan?

Een deel komt van wat je dagelijks doet, een deel van het gebouw zelf. Het RIVM noemt douchen, koken, de was drogen, schoonmaken en afwassen als bronnen van waterdamp. GGD Haaglanden schat dat dit samen zo'n emmer water per dag is.

Daarnaast zijn er bouwkundige oorzaken, zoals optrekkend vocht, een vochtige kruipruimte, regendoorslag, lekkages en condens op niet-geïsoleerde buitenmuren of enkel glas. Die los je niet op met ventileren alleen. Volgens het RIVM moet je zo'n bouwkundige oorzaak eerst laten verhelpen.

Hoe verlaag je de luchtvochtigheid?

Door continu te ventileren en extra af te voeren waar vocht ontstaat. Volgens Milieu Centraal laat je ventilatieroosters altijd open, omdat die nodig zijn voor de aan- en afvoer van lucht.

Wat volgens Milieu Centraal, het RIVM en de GGD helpt:

  • Douchen: gebruik tijdens en na het douchen de badkamerventilator. Milieu Centraal noemt 20 tot 30 minuten nadraaien genoeg. Trek daarna de muren en vloer droog met een wisser, dan hoeft er veel minder vocht weg.
  • Koken: zet de afzuigkap aan en een raam of rooster in de keuken open.
  • Mechanische ventilatie: zet die op de hoogste stand tijdens koken en douchen en als de was binnen hangt te drogen.
  • Luchten: zet ramen even wijd open. Volgens Milieu Centraal is 10 tot 30 minuten luchten meestal voldoende.
  • Slaapkamer: zet 's nachts een raam open.
  • Verwarmen: laat je huis 's nachts niet te ver afkoelen. Het RIVM en de GGD noemen 15 graden als ondergrens, omdat vocht in een koud huis sneller neerslaat.
  • Was: droog de was liefst buiten, of zorg dat de ruimte goed geventileerd is.

Blijft de luchtvochtigheid hoog terwijl je dit allemaal doet, dan zit de oorzaak waarschijnlijk in het gebouw. Laat dat dan onderzoeken door een vakman.

Wat doe je als de lucht te droog is?

Te droge lucht komt minder vaak voor dan te vochtige. Volgens het RIVM hebben bewoners van ongeveer vijf procent van de Nederlandse woningen er in het stookseizoen last van. Vooral contactlensdragers en mensen met allergieën of huidklachten kunnen droge ogen of een droge huid krijgen.

Het RIVM wijst erop dat droge lucht vooral in combinatie met stoffigheid klachten geeft, zoals irritatie van ogen, neus en keel. Het RIVM noemt daarbij ook onvoldoende ventilatie en een hoge temperatuur als factoren waardoor lucht als droog wordt ervaren. Blijf dus ook in de winter ventileren, stook niet warmer dan nodig en houd stof beperkt.

Gebruik je toch een luchtbevochtiger, houd hem dan schoon. Thuisarts adviseert om een luchtbevochtiger elke week leeg te maken en te vullen met afgekoeld gekookt water, omdat in stilstaand water legionella kan groeien. Meer daarover lees je in legionella thuis voorkomen.

Wanneer schakel je hulp in?

Als je goed ventileert en verwarmt, maar de luchtvochtigheid hoog blijft of er steeds nieuwe vochtplekken ontstaan. Dan is er vaak een bouwkundige oorzaak, zoals een lekkage, een vochtige kruipruimte of een koude muur.

Een vakman kan de oorzaak opsporen en herstellen. Huur je, neem dan contact op met je verhuurder. Neem vochtplekken ook mee in je vaste controle; in de onderhoudschecklist per seizoen staat waar je op let.