Beslagen ramen horen bij de herfst, maar ze betekenen niet altijd hetzelfde. Waar de condens zit, aan de binnenkant, de buitenkant of tussen de ruiten, vertelt wat er aan de hand is. Hier lees je per plek wat het betekent en wat je eraan doet.
Waarom beslaan ramen?
Ramen beslaan als vochtige lucht afkoelt tegen glas dat kouder is dan het dauwpunt van die lucht. Koude lucht kan minder waterdamp bevatten dan warme, dus het teveel slaat neer op het glas.
Het KNMI vergelijkt het met een bril die beslaat als je een warme, vochtige ruimte binnenloopt. Hoe vochtiger de lucht, hoe dichter het dauwpunt bij de kamertemperatuur ligt. Met de dauwpuntformule kom je bij 20 graden en 50 procent luchtvochtigheid op een dauwpunt van ongeveer 9 graden, bij 70 procent op ongeveer 14 graden. Is het glas kouder, dan beslaat het.
Waar je de condens ziet, bepaalt wat het betekent:
Condens aan de binnenkant van je raam: wat betekent het?
Condens aan de binnenkant kan volgens Milieu Centraal wijzen op te hoge luchtvochtigheid in huis of op slechte isolatie. Een beetje condens is volgens Vereniging Eigen Huis normaal en niet altijd te voorkomen.
Douchen, koken, de was drogen, uitademen, planten en huisdieren brengen volgens GGD Haaglanden samen zeker een emmer water per dag in de lucht. Kan die lucht niet weg, dan zijn de ramen vaak nat.
Ook het glas telt. Enkel glas isoleert niet, en het RIVM rekent condens op enkel glas tot de bouwkundige oorzaken van vocht. Bij dubbel glas is de rand een zwakke plek: met een gewone metalen strip tussen de glasplaten is die aan de kamerkant volgens glasfabrikant Pilkington maar 4 tot 5 graden, bij min 10 graden buiten en 20 graden binnen. Dat ligt onder het dauwpunt van 9 graden uit het voorbeeld, dus langs de rand kan het glas beslaan, ook als de luchtvochtigheid in orde is.
Trekt een beslagen ruit weg nadat je hebt gelucht, dan is er weinig aan de hand. Staan je ramen elke ochtend nat, loopt het water in het kozijn of ruikt het muf, dan is er te veel vocht in huis. Het RIVM noemt condens op ramen, samen met een muffe lucht en schimmelplekken, als signaal daarvan.
Wat doe je tegen condens aan de binnenkant?
Haal het vocht weg voordat het neerslaat. Volgens de glasbranche voorkom je condens aan de kamerkant door goed te ventileren.
Wat volgens Milieu Centraal en de GGD helpt:
Roosters altijd open, ook als het koud is of regent, en zeker in de slaapkamer. Koude buitenlucht lijkt vochtig, maar als die binnen opwarmt, daalt de luchtvochtigheid in huis juist.
Vocht afvoeren waar het ontstaat. Zet tijdens het douchen de ventilatie op de hoogste stand, of zet een raam open, maar niet langer dan 20 tot 30 minuten: koelt de badkamer te ver af, dan krijg je juist condens. Zet bij het koken de afzuigkap aan.
De was buiten drogen, of de ruimte waar hij hangt goed ventileren.
Niet kouder dan 15 graden, want daaronder kan vocht neerslaan.
Geen ventilatiesysteem? Lucht dan elke dag 2 of 3 keer 10 minuten het hele huis.
Meten. Bij 18 tot 23 graden is 40 tot 60 procent luchtvochtigheid goed, 70 procent of meer is te vochtig. Hoe je meet, lees je in luchtvochtigheid in huis.
Vergeet de roosters zelf niet: vuile roosters laten minder lucht door. Milieu Centraal adviseert roosters en afzuigventielen minstens één keer per jaar schoon te maken. Veeg intussen 's ochtends de druppels van glas en vensterbank, zodat het water niet in het kozijn trekt.
Condens aan de buitenkant: een teken van goed glas
Condens aan de buitenkant is normaal en juist een teken dat je glas goed isoleert. Volgens Milieu Centraal is het onschadelijk en trekt het vanzelf weg als het buiten warmer wordt.
Bij HR++-glas, tripleglas en vacuümglas gaat zo weinig warmte naar buiten dat de buitenste glasplaat relatief koud blijft. Zakt die onder het dauwpunt van de buitenlucht, dan beslaat hij. Volgens de glasbranche gebeurt dat vooral 's ochtends in het voorjaar en het najaar, en hoe beter het glas isoleert, hoe groter de kans. Bij triple- en vacuümglas zie je volgens Milieu Centraal wat meer condens dan bij HR++-glas.
Het is dus geen fout in het product, ook niet bij nieuw glas. Droogwrijven heeft geen zin: zolang het buiten koud en vochtig is, komt de condens terug. Stoort het je, dan bestaat er glas met een anti-condenscoating die condens vertraagt of soms helemaal voorkomt.
Condens tussen dubbel glas: je ruit is lek
Condens tussen de glasplaten betekent dat de ruit lek is. Het vocht krijg je er niet meer uit, dus de ruit moet vervangen worden.
Laat de luchtdichte afdichting aan de rand van dubbel glas los, dan komt er vochtige lucht tussen de platen. Volgens Vereniging Eigen Huis zie je dat vooral 's ochtends en 's avonds, en verdwijnt het bij opwarmen meestal weer. Dat het wegtrekt, betekent dus niet dat het over is.
Een lekke ruit isoleert een stuk minder, want bij HR++-glas kan ook het isolerende edelgas weglekken. Op den duur kan het vocht het glas aantasten, zodat je minder goed doorkijkt. Als oorzaak noemen Milieu Centraal en Vereniging Eigen Huis te weinig onderhoud aan het kozijn en de kitnaden.
Kijk eerst of er garantie op zit. Volgens OnderhoudNL en Vakgroep Glas geven vrijwel alle fabrikanten garantie op isolatieglas, meestal tien jaar, onder meer tegen lekraken. Bij fabrikanten als Pilkington telt die vanaf de productiedatum, die meestal op de strip tussen de glasplaten staat. Je glaszetter kan nagaan of je klacht eronder valt. Reken wel op een deel eigen kosten: de fabrikant levert een nieuwe ruit met een vaste bijdrage voor het plaatsen, en die bijdrage dekt volgens de glasbranche vaak niet alles. Ligt het aan slecht onderhoud van het kozijn, dan betaal je alles zelf. Zie ook garantie en je rechten als woningeigenaar.
Moet de ruit eruit, kies dan HR++-glas. Milieu Centraal adviseert dat voor bestaande kozijnen, en het is net zo duur als ouderwets dubbel glas.
Helpt een luchtontvochtiger of vochtvreter tegen beslagen ramen?
Hooguit tijdelijk. Volgens Milieu Centraal vangen ontvochtigers en vochtvreters wat vocht op, maar lossen ze het echte vochtprobleem niet op en vervangen ze ventilatie niet.
Een luchtontvochtiger werkt volgens Milieu Centraal alleen in een kleine, afgesloten ruimte waar geen nieuw vocht bijkomt, en hij verbruikt veel stroom. Ook de Consumentenbond zegt: pak eerst de bron aan. Blijft de luchtvochtigheid daarna structureel boven de 65 procent, dan kan een ontvochtiger uitkomst bieden, bijvoorbeeld als je de was binnen droogt of in een ruimte die je niet kunt ventileren. Een condensatie-ontvochtiger werkt het best boven de 15 graden.
Vochtvreters, bakjes met korrels of gel, zijn volgens Milieu Centraal alleen geschikt voor kleine vochtproblemen in een afgesloten ruimte zoals een kast, en ze raken snel vol. Voor een beslagen raam in je woonkamer zijn ze niet bedoeld.
Wanneer is condens een probleem voor je huis?
Als het water elke dag blijft staan en in het kozijn of de muur trekt. Dan kunnen schimmel en, bij houten kozijnen, houtrot ontstaan.
Zwarte plekken op de onderste lat van het raam en verf die loslaat zijn volgens Vereniging Eigen Huis een reden om snel in actie te komen. Glasfabrikant Scheuten wijst op het binnenschilderwerk: waterdamp uit huis trekt via slecht geschilderde houten kozijnen naar buiten en condenseert in de verbindingen, waar het hout kan gaan rotten. Lees verder bij houtrot herstellen of vervangen en schimmel in huis.
Net HR++- of tripleglas laten plaatsen en nu vochtplekken op de muur? Dan is de condens verhuisd. In een verder niet-geïsoleerd huis slaat het vocht volgens Milieu Centraal neer op de koudere muur, vloer of het dak. Isoleer die dus ook, bijvoorbeeld je zolder.
Vocht en schimmel kunnen volgens het RIVM astma en andere luchtwegklachten verergeren. Heb je klachten, bespreek die dan met je huisarts. Met vragen over je woning kun je bij de GGD terecht.
Wanneer laat je een vakman kijken?
Bij een lekke ruit, en als het vocht blijft terwijl je goed ventileert. Dan ligt de oorzaak waarschijnlijk bij het huis.
Condens tussen de ruiten: een glaszetter vervangt de ruit.
Mechanische ventilatie: de ventilatiebox heeft volgens Milieu Centraal eens in de 2 jaar onderhoud nodig, het hele systeem ongeveer elke 4 jaar een controle.
Schimmel op meerdere plekken zonder duidelijke oorzaak: schakel een deskundige in. Bij een bouwkundig probleem, zoals een lekkage of optrekkend vocht, is volgens Milieu Centraal een onderzoeksbureau nodig.
Huur je, neem dan contact op met je verhuurder. Heb je een koophuis, begin dan deze week bij de roosters: openzetten en schoonmaken kun je zelf, en na een paar koude ochtenden zie je of het helpt.
De app