Lucht in je cv-installatie hoor je meestal eerder dan je hem ziet: een tikkende of borrelende radiator, of een radiator die boven koud blijft terwijl de rest warm is. Ontluchten is een klus van een half uur die je zelf kunt doen. In dit artikel lees je wanneer het nodig is, hoe je het in de goede volgorde doet en waarom je daarna altijd even naar de cv-ketel kijkt.
Wanneer moet je je radiatoren ontluchten?
Ontlucht je radiatoren als je de verwarming hoort tikken, borrelen of rammelen, of als een radiator niet helemaal warm wordt. Doe het daarnaast ongeveer één keer per jaar, het liefst aan het begin van het stookseizoen.
Die signalen noemen de fabrikanten Nefit Bosch, Vaillant en Remeha allemaal. Nefit Bosch voegt er een derde aan toe: een dalende waterdruk op de cv-ketel. Lucht stijgt op, dus een radiator met lucht erin is vaak boven kouder dan onder.
Voor de vaste momenten zeggen Nefit Bosch en Vaillant dat één keer per jaar vaak genoeg is. Vaillant adviseert het begin van het stookseizoen, dus de herfst. Heb je een wat oudere installatie, dan raadt Milieu Centraal (opent in nieuw tabblad) aan om een paar keer per jaar te ontluchten, zodat de verwarming goed en stil blijft werken.
Wat heb je nodig?
Je hebt een ontluchtingssleutel nodig, een emmer of bakje en een doek of handdoek. Meer niet.
Het ontluchtingsventiel zit boven aan de radiator, meestal aan een van de zijkanten. De sleutel past op het vierkante pennetje in dat ventiel. Leg de doek onder het ventiel en houd het bakje eronder: er komt aan het eind water uit, en dat kan vies zijn.
Hoe ontlucht je een radiator, stap voor stap?
Zet de verwarming uit, laat alles afkoelen en draai dan per radiator het ventiel kort open tot er water komt. Begin op het laagste punt van het huis en werk naar boven.
Dit stappenplan volgt de uitleg van Nefit Bosch en Vaillant:
- Zet de thermostaat laag en de cv-ketel uit. Zo stroomt het water niet meer rond en kan de lucht zich boven in de radiatoren verzamelen.
- Laat de installatie afkoelen. Nefit Bosch houdt ongeveer 20 minuten aan, Vaillant ongeveer een uur. Hoe langer je wacht, hoe kleiner de kans dat je je brandt.
- Draai alle radiatorkranen helemaal open, ook de thermostatische kranen.
- Begin bij de radiator op het laagste punt van het huis. Bijvoorbeeld in de woonkamer op de begane grond.
- Draai het ventiel voorzichtig open met de sleutel, tegen de klok in. Vaillant noemt een kwart tot een halve slag genoeg. Je hoort de lucht eruit sissen.
- Draai het ventiel weer dicht zodra er water uitkomt. Draai met de klok mee en niet te strak, anders beschadig je het ventiel.
- Herhaal dit per radiator en werk naar boven, tot en met de hoogste radiator in huis.
- Controleer de waterdruk op de cv-ketel en vul zo nodig bij. Zet daarna de ketel weer aan.
Waarom begin je beneden?
Omdat lucht omhoog wil. Door onderaan te beginnen en naar boven te werken, duw je de lucht steeds verder het systeem uit in plaats van terug naar radiatoren die je al hebt gehad. Remeha noemt die volgorde van het laagste naar het hoogste punt expliciet als belangrijk.
Waarom controleer je de druk na het ontluchten?
Omdat er bij het ontluchten lucht en een beetje water uit de installatie verdwijnt, waardoor de waterdruk daalt. Is de druk onder de 1,5 bar gezakt, dan moet je volgens Nefit Bosch de cv-ketel bijvullen.
Lees de druk af op de meter van de ketel terwijl de installatie nog koud is. Een warme installatie geeft een hogere waarde, omdat water uitzet als het opwarmt. Hoe je bijvult, hoeveel bar er bij jouw installatie hoort en wanneer vaak bijvullen een teken van een probleem is, lees je in de druk van je cv-ketel zakt steeds.
Eén keer bijvullen na een ontluchtronde is normaal. Moet je kort daarna alweer bijvullen, dan verdwijnt er ergens water. Volgens Milieu Centraal kan veel drukverlies wijzen op gebreken zoals lekkende leidingen; laat dan een installateur kijken.
Waar let je op voor je veiligheid?
Ontlucht nooit een warme radiator. Het water in een cv-installatie kan heet zijn, en Vaillant adviseert juist daarom om na het uitzetten zo'n uur te wachten, zodat je je niet brandt.
Een paar andere punten:
- Draai het ventiel niet verder open dan nodig. Een kwart tot een halve slag is genoeg.
- Zet de ketel pas weer aan als alle ventielen dicht zitten en de druk weer goed is.
- Zit er bij jouw ketel ook een ontluchter op de ketel of pomp zelf, kijk dan in de gebruiksaanwijzing hoe je die bedient. Remeha verwijst daar ook naar.
Wat als de radiator na het ontluchten nog niet warm wordt?
Blijft het probleem na een paar keer ontluchten terugkomen, schakel dan een installateur in. Dat adviseert Nefit Bosch.
Komt er bij het ontluchten geen lucht uit maar blijft de radiator toch koud, dan zit het probleem waarschijnlijk niet in lucht. Vaillant noemt als mogelijke oorzaak een vastzittende thermostatische kraan.
Ontlucht je en vul je regelmatig bij, schrijf dan op wanneer. Zo zie je na een paar maanden of het bij één keer per jaar blijft of dat het vaker gebeurt, en dat is precies wat een monteur wil weten.
Werken je radiatoren ook op een lagere temperatuur?
Dat is een aparte vraag, maar wel een die steeds vaker speelt nu meer mensen een (hybride) warmtepomp overwegen. Een warmtepomp verwarmt het water minder heet dan een cv-ketel, en niet elke radiator geeft dan genoeg warmte af. Lees meer in lage-temperatuurradiatoren.